22 Ağustos 2010 tarihinde kurulan Mevlâna Araştırmaları Enstitüsünün temelini 2005 yılında kurulan Mevlâna Araştırma ve Uygulama Merkezi oluşturmaktadır. Mevlâna ve Mevlevîlik ile ilgili rasyonel, objektif ve bilimsel araştırma yöntemlerine uygun yeni bilgiler üreterek ulusal ve uluslararası platformda söz sahibi bir kurum olma vizyonuyla yola çıkan Mevlâna Araştırmaları Enstitüsü, Araştırma ve Uygulama Merkezi olarak kurulduğu ilk günden bugüne pek çok önemli yayına imza atmıştır. İşte bu yayınlar ve hakkındaki kısa bilgiler:

 

Mevlâna Araştırmaları Dergisi (Sayı: 1), (Mayıs 2007)

ISSN: 1307-7392

Selçuk Üniversitesi Mevlâna Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından çıkarılan Mevlâna Araştırmaları Dergisi, sadece 2 sayı yayımlanabilmiştir. Mevlâna’nın hayatı, eserleri, düşünceleri; Mevlevilik kültürü ve sanatı hakkında araştırma, yorum, yeni ve tarihi belgelerin yayını ile ilgili bilimsel nitelikli makale, inceleme, tanıtma yazıları, bildiri metinleri, çeviri, bibliyografya ve kitap tanıtımı gibi özgün çalışmaları yayımlamak; Mevlâna ve Mevlevilik ile ilgili çalışmalara katkı sağlayıcı bilimsel bir platform oluşturmak amacıyla yola çıkan derginin ilk sayısı Mayıs 2007’de yayımlanmıştır. Derginin bu ilk sayısında yer alan yazarlar ve makaleleri şunlardır:

Hasan Akay ve İlyas ÖZTÜRK - Şiirin Dayanılmaz Davetine Katılmak: (Rückert’in Mevlâna’yı Anlama Tarzı Üzerine Bir Yorumlama)

Adnan KARAİSMAİLOĞLU - R. A. Nıcholson’un Mesnevî Neşri ve Yeni Mesnevî Neşirleri

İsmail YAKIT - Mevlâna’da Aşk Estetiği

Emine YENİTERZİ - Mesnevî’de Söze ve Konuşmaya Dair Konular

H.Dilek BATİSLAM - Kıbrıslı Şair Kaytazzâde Mehmed Nâzım Efendi’nin Mevlâna’ya Yazdığı Şiirler

Ahmet ÖGKE - Mevlâna’nın Mesnevî’sinde Avcı Metaforu

Ali ÇAVUŞOĞLU - “Türk” Adı ve Mevlâna’daki Anlamları

İsmail GÜLEÇ - İsmail Hakkı Bursevî’nin Rûhü’l-Mesnevî’sinde Geçen Hadisler Üzerine Bir Değerlendirme

Nuri ŞİMŞEKLER - XVI. Yüzyılda Ege Bölgesinde Mevleviliğin Yayılması ve Sebepleri

Ali Asker BAL - Gülsün Erbil’in Sanatı: Mevlâna İzleğinde Bir Sûfî Yolculuk

Zehra GÖÇER - Franz Taeschner’in “Das Anatolische Achitum Des 13./14. Jahrhunderts Und Seine Beziehung Zu Mevlâna Celâleddin Rumi” Adlı Bildirisinin Çevirisi

Ahmet TARHAN - Modern Çağda Semâ’ın Seyirlik Gösteri Hâline Dönüştürülmesi

 

Mevlâna Araştırmaları Dergisi (Sayı: 2), (Aralık 2007)

ISSN: 1307-7392

Derginin ikinci sayısında yer alan yazarlar ve makaleleri şunlardır:

Erkan TÜRKMEN - Mesnevî’nin İlk On Sekiz Beyti ve Esedullah Han Galib’in “Sürme-i Bîniş” Başlıklı Naziresi

Emine YENİTERZİ - Mevlâna’nın Kişisel Değişim ve Gelişime Dair Düşünceleri

Ali ÇAVUŞOĞLU - Mevlâna’nın Varoluş, Tanrı ve Sureti Konusundaki Görüşleri

H.Serdar MUTLU - Devinimin Sonsuzluğunda Semâ‘

Ali TEMİZEL - Mirza Cihanşah Hakikî ve Mevlâna, Ney ve Mevlâna’nın Mezarı Hakkındaki Şiirleri

Yanis ESHOTS - “Mesnevî” Neden “Birlik Dükkânı” Olarak Adlandırılmaktadır? Mevlâna’nın Metodolojisi Üzerine Düşünceler

Bedia KOÇAKOĞLU - Veled Çelebi İzbudak ve Onun Türkçülüğü

Hamza TANYAŞ - Mevlâna Rubailerinin Türkçe Çevirileri Üzerine Bir Değerlendirme

 

Uluslararası VII. Dil, Yazın ve Deyişbilim Sempozyumu Bildirileri – 2007 - 2 Cilt

Kitapta ağırlıklı olarak dil, yazın ve deyişbilim üzerine bildiriler bulunmaktadır. Birinci ciltte Mevlâna Bildirileri başlığı altında 26 bildiri yer almaktadır. Diğer bildiriler şu başlıklar altında sunulmuştur: Çeviribilim Bildirileri, Deyişbilim Bildirileri, Dilbilim Bildirileri, Dil Eğitimi Bildirileri, Karşılaştırmalı Yazın/Dil Bildirileri, Yazın Bildirileri, Yazın Eğitimi Bildirileri.

 

Harflerdeki Mana

Yayın Tarihi: 2011, ISBN: 978-975-448-198-3

Mevlâna Celâleddin-i Rûmî’nin 737. Vuslat Yıl Dönümü anma törenleri kapsamında Enstitü tarafından düzenlenen, Doç. Dr. Yusuf Öz, Yrd. Doç. Dr. Nuri Şimşekler ve Yrd. Doç. Dr. Hakan Kuyumcu tarafından hazırlanan “Harflerdeki Mana” adlı serginin Mevlâna’nın eserlerinin tuval üzerine baskısından oluşan çalışmalarının bir bölümünü içeren yayındır. Kitapta ülkemizin bazı yazma eserler kütüphanelerinde bulunan Mevlâna’nın yazma eserlerinin fotoğrafları yer almıştır.

 

Türk Kültürü, Edebiyatı ve Sanatında Mevlâna ve Mevlevîlik – Bildiriler 

Yayın Tarihi: 2007, Yayın No: 1, ISBN: 978-975-448-179-2

14-16 Aralık 2006 tarihlerinde düzenlenen bu ulusal sempozyumda Divan, Tanzimat ve Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında 16. yüzyıldan bu yana etkili olan Mevlâna ve Mevlevilik kültürünün izleri birbirinden değerli çalışmalarla sunulmuştur.

 

Mu‘înî’nin Mesnevî-i Murâdiyye’si (2 cilt) 

Yayın Tarihi: 2007,  Yayın No: 2, 1. Cilt-ISBN: 978-975-448-187-7, 2. Cilt-ISBN: 978-975-448-188-4

Mesnevî’nin Türkçeye yapılmış ilk tercüme ve şerhi olan eser, 1436 yılında tamamlanmış olup Sultan II. Murad’a sunulması bakımından Mesnevî-i Murâdiyye adını almıştır. Prof. Dr. Kemal Yavuz tarafından iki cilt hâlinde gramer-sözlük-inceleme ve metin olarak hazırlanmış, ilk kez Selçuk Üniversitesi Mevlâna Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından Aralık 2007 tarihinde yayımlanmıştır.

 

Sırr-ı Ma‘nevî (Muhammed Nazmî-i Halvetî) 

Yayın Tarihi: 2009, Yayın No: 3, ISBN: 978-975-448-191-4

Sırr-ı Ma‘nevî, Mesnevî-i Murâdiyye’den sonra manzum çevirilerin en önemlilerindendir. Halvetî şeyhi Muhammed Nazmî Efendi’nin 1676 yılında tercüme ettiği Sırr-ı Ma‘nevî de yine Mesnevî’nin birinci defterinin tam bir manzum çevirisidir. Tek nüsha hâlinde bulunan eser, Ekrem Bektaş tarafından çeviri yazı olarak hazırlanmış ve ilk kez Merkezimiz tarafından 2009 yılında yayımlanmıştır.

 

Mevlâna: Çevresindekiler, Mevlevîlik ve Eserleriyle İlgili Eski Harfli Türkçe Eserler 

Yayın Tarihi: 2009,  Yayın No: 4, ISBN: 978-975-448-193-8

Osmanlıdan Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar Mevlâna, eserleri ve Mevlevîlik ilgili eski harfli Türkçe eserlerin açıklamalı bir bibliyografyasını oluşturan bir çalışmadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Mevlâna hakkında yapılan çalışmalar; ikinci bölüm, Mevlevîlik ve Mevlevîler hakkında yapılan çalışmalar ve üçüncü bölüm, Mevlâna’nın eserleriyle ilgili yapılan çalışmalardan oluşmaktadır. Eser, Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Ali Temizel tarafından hazırlanmış ve ilk kez Merkezimiz tarafından 2009 yılında yayımlanmıştır.

 

Dünyada Mevlâna İzleri (Uluslararası Sempozyum) - Bildiriler

Yayın Tarihi: 2010, Yayın No: 5, ISBN: 978-975-448-195-2

Konya Büyükşehir Belediyesi ile İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün katkılarıyla 13-15 Aralık 2007 tarihleri arasında düzenlenen “Dünyada Mevlâna İzleri” konulu uluslararası sempozyumda İsviçre, Kanada, Kıbrıs, Hindistan, Azerbaycan, Fransa, Cezayir, Özbekistan, İran, Fas, Pakistan, İtalya, Romanya gibi ülkelerin farklı üniversite ve kurumlarından 11, ülkemizden ise değişik üniversite ve kurumlardan 30 kişi olmak üzere toplam 41 kişi tebliğ sunmuştur. 2007 UNESCO MEVLÂNA YILI olması hasebiyle büyük önem taşıyan bu sempozyumun son günü olan 15 Aralık tarihinde de katılımcılar Mevlâna Müzesini ziyaret ederek bir değerlendirme toplantısı yapmışlardır.

 

Merkez’den Enstitü’ye (Mevlâna Araştırmalarının Kurumsallaşma Hikâyesi)

Yayın Tarihi: 2011,  Yayın No: 6, ISBN: 978-975-448-197-6

Kitapta 1953 yılından bu yana Konya’da açılması için gayret sarf edilen Mevlâna Araştırmaları Enstitüsünün uzun bir macerası, bu konuda kaleme alınmış makaleler, Selçuk Üniversitesinin bu konuda yaptığı çalışmalar, kat ettiği aşamalar ve Mevlâna Araştırmaları Enstitüsünün resmen kuruluş hikâyesi anlatılmaktadır.

 

Dinle Mevlâna’dan (Mesnevî’den Öğütler- Özlü Sözler)

Yayın Tarihi: 2011, Yayın No: 7, ISBN: 978-975-448-199-0

Selçuk Üniversitesi öğretim üyelerinden Nuri Şimşekler’in Mesnevî’den derlediği özlü sözlerin konulara göre ayrılarak seçilmiş olan beyitlerini içeren yayındır. Kitap, Öğütler ve Özlü Sözler olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Mesnevî’nin 6. cildinden seçilen beyitler Mesnevî’deki sıralarına göre kitaba alınmıştır. Eser; 2011, 2012 ve 2013 yıllarında basılmıştır.

 

Mevlâna Şiirleriyle Gönle Yolculuk -Kandil Oldum Doğudan Batıya-

Yayın Tarihi: 2012, Yayın No: 8, ISBN: 978-605-86510-0-5

Selçuk Üniversitesi öğretim üyelerinden Nuri Şimşekler’in Hz. Mevlâna’nın eserlerini tamamen okumaya fırsat bulamayan ve birkaç gül yaprağı ile gülistanın kokusunu almak isteyenlere aracı olması amacıyla hazırladığı kitabın başında Hz. Mevlâna’nın kısa bir hayat öyküsü verilmiştir. Sonraki kısımlar ise dokuz bölümden oluşmakta ve Hz. Mevlâna ile ilgili günümüzde en çok ilgi gördüğüne inanılan konuları kapsamaktadır. Eserin sonunda ise “Son(suz) Sözler” ana başlığı ile her ne kadar söylenip anlatılsa da sözlerin manayı tam olarak yansıtamadığını belirten Hz. Mevlâna’nın beyitlerine yer verilmiştir.

 

Tarihî Süreçte Mevlana ve Eserleri – Bildiriler

Yayın Tarihi: 2014, Yayın No: 9, ISBN: 978-605-86510-1-2

8-10 Aralık 2011 tarihlerinde düzenlenip 2014 yılında bildirileri kitap hâlinde yayımlanan “Tarihî Süreçte Mevlana ve Eserleri” adlı ulusal sempozyumda Mevlâna’nın eserlerinin tanıtımı, eserleri üzerine yapılan akademik çalışmalar ve onun eserlerinden, fikirlerinden ilham alarak özellikle güzel sanatlar alanında ortaya çıkarılan eserler üzerinde durulmuştur. Sempozyumda Mevlâna’nın tasavvufi düşüncesini dile getirdiği şiirlerinin özellikleri, şekil ve mana bakımından incelenmesi, Mevlevi musikisi ve ayini hakkında bilgiler verilmiştir. Mevlâna’nın eserlerinin orijinalinden ve ana kaynaklardan araştırılarak incelenmesi ve özellikle rubai metinlerinin yeniden ele alınıp incelenmesinin önemi üzerinde durulmuştur.

 

Günümüzde Yurt İçi Mevlevîhânelerinin Durum ve Konumları – Bildiriler-Sunumlar

Yayın Tarihi: 2017, Yayın No: 10, ISBN: 975-605-86510-2-9

Konya Büyükşehir Belediyesi ile Enstitümüz tarafından ortaklaşa düzenlenen “Günümüzde Yurt İçi Mevlevîhânelerinin Durum ve Konumları” başlıklı sempozyuma akademisyenler, kurum yöneticileri ve alanında uzman araştırmacılar katılmıştır. Sempozyumda Türkiye’de bulunan Mevlevîhânelerin geçmişteki ve günümüzdeki durumları özellikle görseller eşliğinde ele alınmıştır. Ayrıca Mevlevîhânelerin insan yetiştirmedeki rolleri, Mevlevî Mûsıkîsi ve Semâ algısı gibi farklı konularla da Mevlâna ve Mevlevîlik her yönüyle tartışılmıştır.

 

Pîr-i Aşk (Fotoğrafların Dili)

Yayın No: 11, ISBN:- Yayın Tarihi: 2017

Mevlâna’nın kısa hayatını, Mevleviliğin başlıca terimlerini ve Mesnevi beyitlerini de içeren fotoğraf albümüdür.

 

Hz. Mevlâna ve İslam Dünyasında Kardeşlik (IV. Uluslararası Mevlâna Sempozyumu) – Özetler

Yayın Tarihi: 2017, Yayın No: 12, ISBN: 978-605-86510-3-6

Kitapta Hz. Mevlâna’nın 744. Vuslat yıldönümü vesilesiyle hazırlanan sempozyumun programı ve bildiri özetleri yer almaktadır.

 

Hz. Mevlâna ve İslam Dünyasında Kardeşlik (IV. Uluslararası Mevlâna Sempozyumu) – Bildiriler

Yayın Tarihi: 2018, Yayın No: 13, ISBN: 978-605-86510-5-0

Hz. Mevlâna’nın 744. Vuslat yıldönümü vesilesiyle hazırlanan sempozyumun bildirileri bu kitapta yer almaktadır. Kitapta Türkiye’nin 12 üniversitesinden, Kültür Bakanlığından, Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesinden, Konya Mevlana Müzesinden; İran, Pakistan, Bosna-Hersek, Tacikistan, Mısır, Kıbrıs ve Özbekistan’dan katılımcıların hazırladığı toplam 31 bildiri bulunmaktadır.

 

Mesnevî Şârihi Ahmed Avni Konuk

Yayın Tarihi: 2019, Yayın No: 14, ISBN: 978-605-86510-6-7

Kitap, Ahmed Avni Konuk’un vefatının 80. yıldönümü vesilesiyle hazırlanmış olup üç bölümden müteşekkildir. On makaleden oluşan bu kitap Ahmed Avni Konuk'un çalışma alanları göz önünde tutularak konularına göre üç bölümden oluşturulmuştur. Tasavvuf ve Felsefe başlıklı birinci bölümde "Ferîdûn bin Ahmed-i Sipehsâlar Risâlesi Tercümeleri ve Ahmed Avni Konuk", Ahmed Avni Konuk'un Yorumuna Göre Fusûsü'l-Hikem'in Muhammedi Fass'ında Erkek-Kadın Münasebeti", "Ahmed Avni konuk, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri" adlarıyla üç makale yer almaktadır. Mesnevî Şerhleri ve Fusûsu'l-Hikem Şerhleri başlıklı ikinci bölümde "Ahmed Avni Konuk (1868-1938)'un Mesnevî ve Fusûs Şerhlerinde Ölüm ve Ölüm Ötesi Hayat", "Ahmed Avni Konuk'un Mesnevî-i Şerîf Şerhi Metodu", Ahmed Avni Konuk'un Mesnevî-i Şerîf Şerhi'nde Vahdet-i Vücûd Savunuculuğu" adlarıyla üç makale yer almaktadır. A. Avni Konuk ve Mûsiki başlıklı üçüncü bölümde "Güfte ve Kaynakları Açısından Ahmed Avni Konuk Bey'in Bestelediği Âyîn-i Şerîfler", Ahmed Avni Konuk'un Fihrist-i Makâmat Adlı Eserinin Değerlendirilmesi", "Nota kaynakları Açısından Ahmed Avni Konuk'un Bestelediği Âyîn-i Şerîfler", Ahmed Avni Konuk'un Müzik Eserlerinin Müzikoloji İçindeki Yeri ve Notası" adlarıyla dört makale yer almaktadır.

 

Hz. Mevlâna’ya Vefa

Yayın Tarihi: 2020, Yayın No: 15, ISBN: 978-605-86510-7-4

Hz. Mevlâna’nın 747. Vuslat yıl dönümü anısına hazırlanan kitap, üç bölümden oluşmaktadır. Türkçe yazıları içeren birinci bölümde, "Mesnevî'de Vefa Kavramı ve Kullanın Özellikleri", "Asla İmtihanda Olmayan Sadakatler: Bosna-Hersek Müslümanları ve Mesnevî", "Yesevi ve Mevlâna Düşüncesinde 'Vefa' Erdemi", "Kur'ân-ı Kerîm'de Ahde Vefa", "Toplumsal Açıdan Hz. Mevlâna'da Vefa Değeri", "Mesnevî'de Vefa Kavramı", "İnsan-Toplum İlişkisi ve Medeniyet Bağlamında Vefa", "Sadi-yi Şîrâzî'nin Eserlerinde Vefa", "Ahlaki Bir Erdem Olarak Vefa", "Mevlâna'nın Dîvân-ı Kebîr'inde Vefa İle İlgili Teşbih ve Tasavvurlar", "Ahlakın Temeli Bağlamında Mevlâna'yı Yeniden Okumak", "Mesnevî'de Zıtların Birliği", "Hayata Hayat Katan Vefa", "Bostanzâde Yahyâ Efendi'nin Mir'âtü'l-Ahlâk'ında Vefa Kavramının Mana ve Muhtevası", "Ebu'l-Meâlî Mes'ûd b. Ahmed es-Seyfi'nin Resâilü'l-Uşşâk ve Vesâilü'l-Müştâk Adlı Eserinde "Vefa", "Tarihi Şahsiyetlere Karşı Vefanın Toplumsal Hareketlere Dönüşmesinin Sosyolojik Temelleri: Mevlâna Örneği" başlıklarıyla ilim dünyasına ışık tutan 16 farklı yazı yer almaktadır. İkinci bölüm, 1 İngilizce yazıdan oluşmaktadır. Üçüncü ve son bölümde ise Farsça kaleme alınan 5 yazı yer almaktadır.

 

Ayrıca bir merkez olmadan önce Mevlâna ile ilgili yapılan sempozyumların tebliğ kitapları da bulunmaktadır. Bunların kimi Üniversite adına çıkarılmış iken kimi de Selçuklu Araştırmaları Merkezi bünyesinde yayımlanmıştır.

 

1 - 10. Millî Mevlâna Kongreleri - Tebliğler (10 Farklı Yayın) (1985-2003)

Selçuk Üniversitesi, Mevlâna ve Mevlevîlikle ilgili faaliyetlere 1985 yılında başlamıştır. Millî Mevlâna Kongresi adıyla toplam 10 kez düzenlenen bu kongrelerdeki çalışmalar şu başlıklar altında toplanmıştır: Mevlâna ve düşüncesiyle ilgili makaleler, Mevlâna’nın eserleriyle ilgili makaleler, Mevlevîlik, Mevlâna Türbesi ve Mevlevîhanelerle ilgili makaleler, Diğer

 

I-III. Milletlerarası Mevlâna Kongreleri - Tebliğler (3 Farklı Yayın) (1987-1990-2003)

1987, 1990 ve 2003 yıllarında Milletlerarası Mevlâna Kongresi adıyla düzenlenen kongrelerdeki çalışmalar Mevlâna ve düşüncesiyle ilgili makaleler, Mevlâna’nın eserleriyle ilgili makaleler, Mevlevîlik, Mevlâna Türbesi ve Mevlevîhanelerle ilgili makaleler adlı başlıklar altında toplanmıştır.

 

İnsan Hakları, Hoşgörü ve Mevlâna Sempozyumu (1994)

TBMM Kültür, Sanat ve Yayın Kurulu Başkanlığı, Konya Valiliği ve Selçuk Üniversitesi tarafından düzenlenen bu sempozyumdaki çalışmalar şu başlıklar altında toplanmıştır: Mevlâna ve düşüncesiyle ilgili makaleler, Mevlâna’nın eserleriyle ilgili makaleler

 

7. Millî Mevlâna Sempozyumu (1995)

Bu sempozyumdaki çalışmalar şu başlıklar altında toplanmıştır: Mevlâna ve düşüncesiyle ilgili makaleler, Mevlâna’nın eserleriyle ilgili makaleler, Mevlevîlik, Mevlâna Türbesi ve Mevlevîhanelerle ilgili makaleler, Diğer

 

Mevlâna Panellerinde Sunulan Bildiriler - I (2000)

1998, 1999, 2000 yıllarında Mevlâna ile ilgili panellerde yapılan sunumlar bu kitapta yayımlanmıştır. Bildiriler incelendiğinde daha çok Mevlâna Kongrelerinde sunulan bildirilerin tekrarı olduğu görülmektedir.